ၵႅဝ်ႈသီ ၊ ၵႅဝ်ႈသီ

ႁႅင်းတူဝ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ

• လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ

  မၢၼ်ႇဢၼ်မီးသီၼၼ်ႉ မၼ်းလုၵ်ႉမႃးတီႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၶွင်မၢၼ်ႇဢၼ်မီးသီၼၼ်ႉသေ ႁူမ်ႈပွင်းၵၼ်တင်း ၽွၼ်းလီတၢင်းႁၢင်ႈလီလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွင် လွင်ႈဢဝ်သီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လႆႈဝႃႈ မၼ်းၶႅၼ်ႇလိူဝ် ၽၢႆႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆ တေၼႄပၼ် တီႈၼႆႈ။

  
  

  1. ပိူင်ၾၢင် လွင်ႈတႅၵ်ႇ (လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပိူင်လူင်) :

  
  

  လၢႆးမၼ်းၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ - ၼႆႉပဵၼ်ၽွၼ်းလီ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ဢမ်ႇမိူၼ်မၢၼ်ႇ annealed (ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းလွင်ႈမူၼ်ႉမႄး) ဢၼ်တႅၵ်ႇပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈယႂ်ႇ ဢၼ်ၶႅင် မိူၼ်ၼင်ႇ dagger ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ႁွႆးၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊

  လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇ - ၶႅပ်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၽႃႇၺႃး ဢမ်ႇၼၼ် ၽၢတ်ႇၵၼ်ၼႆ တေဢမ်ႇပေႃးၸၢင်ႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဵပ်းသႅပ်ႇ လိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸဵပ်းသႅပ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်တေၸၢင်ႊပဵၼ်မႃး တီႈၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ တင်းၼမ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈဢၼ်ၵူၼ်း တေၸၢင်ႊၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  2. ႁႅင်းၶၢမ်ႇတၢမ်ႇတိူဝ်ႉယမ် တိူဝ်းမႃး-

  
  

  ႁႅင်း - လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈမႆႈ (လွင်ႈမႆႈ လႄႈ လွင်ႈၵတ်းဝႆး) ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတဵၵ်းတဵင် ၼႂ်းမၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ႁႅင်းလိူဝ် မၢၼ်ႇဢၼ် ႁႅင်းမႆႈ ဢၼ်ပဵၼ် ပိူင်ဢိင် ဢၼ်မီး တၢင်းၼႃ မိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 4 တေႃႇ 5 ပုၼ်ႈယဝ်ႉ။

  ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈတႅၵ်ႇ - ႁႅင်းဢၼ်တိူဝ်းမႃးၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ် ဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈ (မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူဝ်းၶွင်၊ ၵူၼ်းတူၵ်းသႂ်ႇမၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် လူမ်းႁႅင်း) ၵွၼ်ႇပႆႇတႅၵ်ႇ။ လွင်ႈၶႅင်လႅင်း ဢၼ်ၵိုၵ်းမႃး ၸဵမ်ပိုင်းၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လူၺ်ႈ ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ တီႈဢွင်ႈတီႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢမ်ႇၼၼ် တီႈဢေႇသုတ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၼ်းဢမ်ႇပေႃး ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။

  3. ႁႅင်းၶၢမ်ႇ လွင်ႈတူၵ်းမႆႈ - 1 ။

  
  

  လွင်ႈမႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ - မၢၼ်ႇဢၼ်မႆႈၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း မၢၼ်ႇဢၼ်မႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈမႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်လႄႈ ဝႆးလိူဝ် (thermal shock) ဢၼ်ဢမ်ႇတႅၵ်ႇ။

  လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးႁၢဝ်ႈႁႅင်း - လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ဢၼ်မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းမႆႈ (မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိမ်းတီႈဢၼ် လူမ်းမႆႈ ဢွၵ်ႇမႃး၊ ၼႂ်းသၢႆလႅတ်ႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽွင်းၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ)။ မၼ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၵူၼ်ႇပင်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃးႁင်းၵူၺ်း ယွၼ်ႉ လွင်ႈမႆႈၸႂ် ဢၼ်ၸၢင်ႊပဵၼ်ၽေးတေႃႇ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  4. ဢႅပ်ႉပလီႇၵေးသျိၼ်း ဢၼ်တုၵ်းယွၼ်း လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ -

  ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉသေ မၢၼ်ႇဢၼ်မီးသီၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈဢၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈလႄႈ လႆႈထုၵ်ႇမၢႆမီႈၵေႃႇသၢင်ႈ ပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  
  

  ႁူးဢၢပ်ႇၼမ်ႉ လႄႈ ၽၵ်းတူဢၢပ်ႇၼမ်ႉ - ၽေးၶဵၼ် တႃႇတေလႅၼ်ႈ လႄႈ တူၵ်း ၼမ်။

  ၽၵ်းတူၶဝ်ႈလႄႈ ၾႆးၽၢႆႇၼႃႈ - တီႈဢၼ်ၵူၼ်းပႆတၢင်းၼမ်။

  ၽၵ်းတူၼႂ်းႁွင်ႈ လႄႈ ႁွင်ႈႁႄႉ - တီႈဢၼ်ၵူၼ်းတေၸၢင်ႈၵမ်ႉယၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တူၵ်းလူင်း ၼိူဝ်ၶဝ်။

  ၽၵ်းတူႁူးလႅင်းလူတ်ႉၵႃး (ၽၢႆႇၼႃႈလႄႈၽၢႆႇလင်) - လမ်ႇလွင်ႈတႃႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းၶီႇလူတ်ႉၵႃး မိူဝ်ႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ။

  လွင်ႈႁဵတ်းမၢၼ်ႇ ၽၢႆႇၼႃႈႁိူၼ်း (ၽၢႆႇၼႃႈ၊ ႁွင်ႈလႅင်း) - တီႈဢၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးၼမ် ဢမ်ႇၼၼ် တီႈဢၼ်လႆႈထူပ်းၺႃး ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း။

  ၽိူၼ်လႄႈ ၽိူၼ် - တႃႇတေႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇတင်ႈၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ် သင်ဝႃႈ မၢၼ်ႇမၼ်း လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ။

  5. လွင်ႈသီ (ၽွၼ်းလီ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ထူၼ်ႈသွင် - လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ)။

  ၽွင်းမိူဝ်ႈ သီမၼ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶူင်သၢင်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းမႃး ၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႊ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးမၢင်လွင်ႈ ဢမ်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ -

  
  

  လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ/လွင်ႈဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ - မၢၼ်ႇဢၼ်မီးသီ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၢင်လွင်ႈ (မိူၼ်ၼင်ႇ ႁွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ၊ တီႈဢၼ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ) ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊဝူၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။

  လွင်ႈၵုမ်းထိင်း လႅတ်ႇ - သီလႄႈ သီမၢင်ၸိူဝ်း ၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈလႅင်းလႅင်း လႄႈ လွင်ႈမႆႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်သိူဝ်းသႃႇ လႄႈ ၸၢင်ႊလူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈတႃ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမႆႈ ၼႂ်းႁူင်းႁေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  တၢင်းႁၢင်ႈလီလႄႈ လွင်ႈဢွၵ်ႇၽႅၼ်သၢင်ႈ - လူၺ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈလီသေ မၼ်းၸၢင်ႈဢဝ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈဢွၵ်ႇၽႅၼ်သၢင်ႈ ဢၼ်ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈဢၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမၼ်း မီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  ပေႃးတေလၢတ်ႈႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းၸိုင် "လွင်ႈလွတ်ႈၽေးၶိုၵ်ႉတွၼ်း" ၶွင်မၢၼ်ႇဢၼ်မီးသီၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လုၵ်ႉတီႈ လႆၢးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁၢင်ႈၽၢင်လွင်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈမၼ်း လွတ်ႈၽေးလိူဝ်လႄႈ ႁႅင်းမၼ်းလႄႈ လွင်ႈၶၢမ်ႇတၢင်းမႆႈမၼ်း တိူဝ်းလိူဝ်မႃး ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း မၢၼ်ႇမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼႃႈ "သီ" ၼႆႉ မၼ်းထႅမ်သႂ်ႇပၼ် တၢင်းႁၢင်ႈလီလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇယွမ်းၵၢၼ်ႉသေယဝ်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽွၼ်းလီလွင်ႈလွတ်ႈၽေး ဢၼ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၼႆႉ တိူဝ်းတွၼ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။

ၽွၼ်းလီ